Gəlir vergisi bəyannaməsinin doldurulması: kripto gəliri, iki sütun və 1217-ci sətir

Hansı forma verilir

Fiziki şəxs kriptovalyutanı qiymət artımı ilə satanda vergi orqanı ondan «Gəlir vergisinin bəyannaməsi»ni gözləyir. DVX-nin 2025-ci ilin avqustunda dərc etdiyi kripto yazısı üç məqamı bir abzasda deyir: Vergi Məcəlləsinin 99.3.8-ci maddəsinə görə bu gəlir qeyri-sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlirdir; 101.2-ci maddəyə görə qeyri-sahibkarlıq fəaliyyəti üzrə illik gəlirdən 14 faiz vergi tutulur; belə gəlir əldə edən fiziki şəxs bəyannaməni növbəti ilin 31 martından gec olmayaraq vergi orqanına təqdim edib vergini ödəməlidir.^Mənbə

Abzasın son cümləsi belədir: «Kriptovalyutadan gəlirin əldə edildiyi vaxt isə onun təqdim olunduğu tarix hesab edilir. Bu zaman vergiyə cəlb olunan gəlir kimi kriptovalyutanın alındığı vaxtla təqdim edildiyi tarix arasındakı qiymət artımı əsas götürülür.»^Mənbə

Vergi dərəcəsi və son gün barədə ümumi izah fiziki şəxsin kripto vergisi bələdçisindədir; VÖEN-iniz yoxdursa, əvvəlcə VÖEN necə almaq olar səhifəsinə baxın. Bu səhifə yalnız formanın özündən danışır: harada yerləşir, üzərində nə var, qayda onu necə doldurmağı tələb edir.

Forma və qayda haradan yüklənir

DVX saytının «Bəyannamə, ərizə formaları, arayış, hesabat və qərarlar» səhifəsində «Gəlir vergisinin bəyannaməsi» sətrində 2026-cı il formasının Excel faylı və «Doldurulma qaydası» arxivi yerləşir; əvvəlki illərin versiyaları da eyni sətirdədir.^Mənbə

2026-cı il qaydasının ilk sətri onun mənbəyini göstərir: «Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 03.04.2026-cı il tarixli 2617140100317700 №-li Əmri ilə təsdiq edilmişdir.»^Mənbə Hansı il üzrə bəyannamə verirsinizsə, həmin ilə aid forma və qaydadan istifadə edin.

Formadakı iki sütun

Bəyannamənin 2-ci bölməsi («Verginin hesablanması») iki sütuna bölünüb. Qayda bunun səbəbini yazır: «sahibkarlıq fəaliyyətindən və qeyri-sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlirlərdən verginin dərəcələri fərqli olduğu üçün» göstəricilər «Sahibkarlıq fəaliyyəti üzrə, manatla» və «Qeyri-sahibkarlıq fəaliyyəti üzrə, manatla» sütunlarında ayrıca qeyd edilir.^Mənbə

DVX-nin kripto yazısı fiziki şəxsin satışdan qiymət artımını qeyri-sahibkarlıq gəliri kimi təsnif edir.^Mənbə Əməliyyatlarınız sahibkarlıq həddinə çatıbsa, bunun necə qiymətləndirildiyi kripto alqı-satqısı nə vaxt sahibkarlıqdır səhifəsindədir.

1217-ci sətir: adı 99.3.8-ci maddənin ifadəsidir

2026-cı il formasında qeyri-sahibkarlıq sütununun 1217-ci sətrinin adı belədir: «Vergi ödəyicisinin aktivlərinin ilkin qiymətinin artdığını göstərən hər hansı digər gəlir (təqdim olunduğu təqdirdə) əmək haqqından başqa».^Mənbə

Tərtib qaydası bu sətir üçün yazır ki, 1217-ci sətrin A1 xanalarında Vergi Məcəlləsinin 99.3.8-ci maddəsinə uyğun olaraq «əsas vəsaitin qiymət artımından (yenidən qiymətləndirmədən) alınan gəlirin məbləği» göstərilir; qaydanın nümunəsi yenidən qiymətləndirilib həmin qiymətə təqdim edilmiş binadır.^Mənbə

İki rəsmi sənədi yan-yana qoyanda mənzərə belədir:

Bəyannamə forması (əlavələri ilə birgə) və əsas tərtib qaydasının mətnində «kriptovalyuta» sözü keçmir. Eyni sütunda 1222-ci sətir də var: «Yuxarıdakı bəndlərdə nəzərdə tutulmayan digər gəlirlər»; onun 1222.1 alt sətri Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda əldə edilmiş gəlirlər üçündür.^Mənbə

Deməli, kripto qiymət artımının 1217-ci, yoxsa 1222-ci sətrə yazılacağını rəsmi sənədlər adla göstərmir. Bəyannaməni verməzdən əvvəl bunu yazılı sorğu ilə vergi orqanından təsdiqləyin və cavabı bəyannamə ilə birlikdə saxlayın.

Məbləğ kimi nə yazılır

DVX-nin yazısına görə vergiyə cəlb olunan gəlir alış və satış tarixi arasındakı qiymət artımıdır, gəlirin əldə edilmə vaxtı isə satış (təqdim) tarixidir.^Mənbə Hər əməliyyatın ilkin qiymətinin və komissiyanın necə nəzərə alındığı ilkin qiymət səhifəsində, ilin bütün əməliyyatlarının platforma yazıları ilə tutuşdurulması isə kripto vergi qeydləri səhifəsindədir.

Tərtib qaydasındakı sərt tələblər

Qaydanın əvvəlində kağız və elektron variantın hər ikisinə aid yazı tələbləri var:^Mənbə

• Bütün yazı damalarını yalnız böyük çap hərfləri ilə doldurmaq, «!», «+», «/», «%» və «Z» simvollarından istifadə etməmək tövsiyə olunur.
• Kağız formada qara və ya göy rəngli diyircəkli qələmlə doldurmaq mütləqdir; qaralamalara və düzəlişlərə yol verilmir.
• Məbləğlər hər xanada bir rəqəm olmaqla yazılır.
• Qanunvericiliklə nəzərdə tutulmayan məlumatları və hesablamadakı riyazi səhvləri vergi orqanı düzəldir.

1-ci bölmə vergi ödəyicisi haqqında ümumi məlumatdır. Fiziki şəxsə aid sətirlər:^Mənbə

Necə təqdim edilir

Qaydanın sonunda üç təqdimat yolunun fərqi yazılıb: vergi orqanına birbaşa təqdim edildikdə poçt ştempelinin tarixi xanaları doldurulmur; poçtla göndərildikdə zərfin üzərindəki poçt ştempelinin tarixini vergi orqanı yazır; internet vasitəsilə təqdim edildikdə vergi orqanlarına aid xanalar doldurulmur.^Mənbə İnternet vasitəsilə təqdimat DVX-nin onlayn portalından aparılır; giriş qaydası portalda göstərildiyi kimidir.

DVX-nin «Vergi bəyannaməsini təqdim edən şəxslər» səhifəsinə görə Azərbaycan mənbəyindən gəlir əldə edən və ödəmə mənbəyində vergiyə cəlb olunmayan rezident və qeyri-rezident fiziki şəxslər, habelə xaricdə gəlir əldə edən rezident fiziki şəxslər bəyannaməni növbəti ilin 31 martından gec olmayaraq qeydiyyatda olduqları vergi orqanına verirlər.^Mənbə Müddət keçibsə, gecikmiş bəyannamə səhifəsinə baxın.

Təqdimatdan əvvəl yoxlama cədvəli

Tez-tez verilən suallar

Kripto satışından gəlir bəyannamənin hansı sütununa yazılır? DVX-nin 2025-ci il avqust yazısı fiziki şəxsin kripto satışından qiymət artımını qeyri-sahibkarlıq gəliri sayır; ona görə 2-ci bölmənin «Qeyri-sahibkarlıq fəaliyyəti üzrə, manatla» sütunu nəzərdə tutulur. Sətrin nömrəsini 2026-cı il forması və əsas tərtib qaydası kriptovalyuta adı ilə göstərmir; 1217-ci sətir yazıda istinad edilən 99.3.8-ci maddəyə bağlıdır, təqdimatdan əvvəl vergi orqanından yazılı təsdiq alın.^{MənbəMənbə}

Gəlir vergisinin bəyannaməsi və tərtib qaydası haradan yüklənir? DVX saytının «Bəyannamə, ərizə formaları, arayış, hesabat və qərarlar» səhifəsində, «Gəlir vergisinin bəyannaməsi» sətrində 2026-cı il forması və tərtib qaydası yerləşir.^Mənbə

Bəyannaməni kağız formada vermək olarmı? Olar. Tərtib qaydası kağız formanın qara və ya göy rəngli diyircəkli qələmlə, düzəlişsiz doldurulmasını tələb edir və birbaşa, poçtla və internet vasitəsilə təqdimatda xanaların necə doldurulduğunu ayrıca yazır.^Mənbə

Gəlir vergisi bəyannaməsinin son günü nə vaxtdır? Növbəti ilin 31 martı. Bunu həm DVX-nin kripto yazısı, həm də «Vergi bəyannaməsini təqdim edən şəxslər» səhifəsi yazır.^Mənbə

Bu yazı ümumi məlumatdır, vergi və ya hüquq məsləhəti deyil. DVX yazısı, 2026-cı il bəyannamə forması və tərtib qaydası 2026-10-14 tarixində yoxlanılıb. Vergi dərəcəsi, müddət və forma versiyası DVX-nin cari dərc etdiyi kimi götürülməlidir.