Azərbaycanda VASP qaydaları: köçürmə məlumatı və şəxsi pulqabı

VASP yalnız kriptobirja demək deyil

CBA-nın 2023 qaydaları fiatla virtual aktivin mübadiləsi, aktivlərarası mübadilə, köçürmə, saxlama və nəzarət, habelə buraxılış və satışla bağlı bəzi maliyyə xidmətlərini VASP anlayışına daxil edir. Eyni tətbiqdə bu funksiyaların bir neçəsi ola bilər; hüquqi status və risk hər funksiya üzrə ayrıca yoxlanmalıdır.^Mənbə

Göndərən tərəfin məlumatı

Göndərən VASP müştəri uyğunluğu aparmalı, göndərənin adı, identifikasiya məlumatı, hesab və ya pulqabı, unikal əməliyyat istinadı, benefisiarın adı və hesabı kimi məlumatları ötürməlidir. Praktikada çıxarış ekranı alıcının adını, pulqabının sizə aid olub-olmadığını və məqsədi soruşa bilər.

Məlumatı faktiki vəziyyətə uyğun doldurun. Üçüncü şəxsin ünvanını “şəxsi pulqabım” kimi göstərmək sonrakı platforma, bank və vergi qeydlərində ziddiyyət yaradacaq. Qəbul platformasının hüquqi adı brenddən fərqlidirsə, hesab səhifəsi və mədaxil təlimatını saxlayın.

Qəbul edən VASP nə edə bilər

Qəbul edən tərəf məlumat natamam olduqda əlavə sənəd istəyə, mədaxili gecikdirə və ya qəbul etməyə bilər. Blokçeyndə təsdiq əməliyyatın platforma balansına dərhal yazılmasına zəmanət deyil.^Mənbə

Rəsmi bildirişdən sonra göndərən platformanın çıxarışı, TXID, pulqabı nəzarəti, aktivin ilkin mənbəyi və məqsəd hazırlayın. Seed phrase, private key, parol və OTP heç vaxt uyğunluq sənədi deyil.

Şəxsi nəzarətdə olan pulqabı

Qaydalar VASP-dan qarşı tərəfin başqa VASP, yoxsa şəxsi nəzarətdə olan pulqabı olduğunu müəyyənləşdirməyi və riskə uyğun məhdudiyyət tətbiq etməyi tələb edir. Bu pulqabılar avtomatik qadağan olunmur, lakin yoxlamadan azad da deyil.

Öz pulqabınız üçün:

• ünvan və şəbəkəni düzgün qeyd edin;
• xidmətin tələb etdiyi təhlükəsiz nəzarət sübutunu hazırlayın;
• aktivin mənbəyini və istifadə məqsədini saxlayın;
• kiçik texniki testdən sonra əsas məbləği köçürün;
• private key-i heç kimə verməyin.

Ünvan tarixçəsi, dələduzluq, sanksiya, oğurluq və yüksək riskli xidmətlə əlaqə risk qiymətləndirilməsinə təsir edə bilər. Ünvan rədd ediləndə yeni ünvanlarla təkrar cəhd edib nəzarəti keçməyə çalışmayın; rəsmi apellyasiya tələb edin.

AML qaydası və platforma siyasəti

AML qanunu VASP-ları öhdəlik daşıyan maliyyə institutları sırasına daxil edir. Müştərinin tanınması, davamlı monitorinq və şübhəli əməliyyatların araşdırılması qeydiyyatdan sonra da davam edə bilər.^Mənbə

Üç qatı ayırın: qanunun minimum tələbi, xidmət provayderinin risk siyasəti və konkret əməliyyat barədə qərar. Ünvanın platformada rədd edilməsi hüquqi olaraq bütün şəbəkədə “qanunsuz” elan edilməsi deyil; eyni zamanda platformanın hər risk qaydasını açıq dərc etməməsi onun yoxlama apara bilməməsi demək deyil.

Xidmətləri müqayisə edərkən

Hüquqi şəxs, yoxlanılan qeydiyyat, Azərbaycandakı funksiyalar, fiat tərəfdaşı, pulqabı doğrulaması, şəbəkələr, sənəd yükləmə, apellyasiya və məlumat ixracını müqayisə edin. “Başqa ölkədə tənzimlənir” ifadəsində qurum, hüquqi şəxs və icazə dairəsi göstərilməlidir. CBA sandbox statusu varsa test müddəti və istifadəçi qrupu da yazılmalıdır.^Mənbə

Köçürmədən əvvəl

1. Aktiv, şəbəkə, ünvan və memo-nu yoxlayın.
2. Qəbul tərəfinin VASP və ya şəxsi pulqabı olduğunu müəyyən edin.
3. Ad və benefisiar məlumatını tutuşdurun.
4. Mənbə və məqsəd sübutunu hazırlayın.
5. Limit, komissiya və geri qaytarma qaydasını oxuyun.
6. Çıxarış, TXID və mədaxil sübutunu saxlayın.

Bu mətn konkret platformanın lisenziyasını təsdiqləmir və əməliyyatın buraxılmalı olduğunu müəyyən etmir. Sanksiya, oğurlanmış aktiv və ya üçüncü şəxs üçün köçürmə olduqda peşəkar hüquqi rəy alın.